โคลงสุภาษิตนฤทุมนาการ

โคลงสุภาษิตนฤทุมนาการ

กิจ ๑๐ ประการ ที่ผู้ประพฤติยังไม่เคยเสียใจ

ที่มา ความสำคัญ และ วัตถุประสงค์ในการประพันธ์

ที่มาและความสำคัญ           

บทประพันธ์นี้เป็นพระราชนิพนธ์พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ ๕)   ซึ่งทรงได้พระราชนิพนธ์แปลมาจากสุภาษิตภาษาอังกฤษ มาเป็นโคลงสี่สุภาพ เมื่อ พ.ศ.๒๔๒๓ โคลงสุภาษิตนฤทุมนาการ    เป็นคำประพันธ์ที่มีความสำคัญและคุณค่ายิ่ง   เนื้อความ สั่งสอนและเตือนใจคน โดยสอนให้ไตร่ตรองให้รอบคอบก่อนจะพูดหรือทำสิ่งใด เพราะ เมื่อตัดสินใจพูดหรือทำสิ่งใดสิ่งหนึ่งลงไปแล้วเกิดผลเสีย     ทำให้อยากจะเรียกคำพูดหรือเก็บเอาการกระทำนั้นคืนมา แต่ก็สายไปเสียแล้ว ไม่อาจแก้ไขอะไรได้แล้ว     

 วัตถุประสงค์ในการประพันธ์

     โคลงสุภาษิตนฤทุมนาการ   มีจุดประสงค์ในการแต่งเพื่อต้องการจะอธิบายสุภาษิตที่เกี่ยวกับนามธรรมซึ่งเป็นเรื่องใกล้ตัวที่เกี่ยวข้องกับคนทุกคน ทุกฐานะ ทุกอาชีพได้นำไปเป็นเครื่องโน้มนำให้ประพฤติชอบอย่างผู้มีสติและมีความปลอดโปร่งในชีวิต โดยแนะนำ ทั้งทางด้านมโนกรรม (การคิด) วจีกรรม (การพูด) และกายกรรม (การกระทำ) ซึ่งครอบคลุม และเหมาะสมที่จะเป็นเกราะป้องกันผู้ประพฤติมิให้ต้องเสียใจ     เพราะสิ่งที่ตนคิด พูด และ กระทำ 

ฉันทลักษณ์และกวีโวหารบทประพันธ์นี้มีลักษณะเป็นโคลงสี่สุภาพ  

 

 ๑. บทหนึ่งมี ๔ บรรทัด
๒. วรรคหน้าของทุกบรรทัด มี ๕ พยางค์ วรรคหลังของบรรทัดที่ ๑ – ๓ มี ๒ พยางค์
บรรทัดที่ ๔ มี ๔ พยางค์ สามารถท่องจำนวนพยางค์ได้ดังนี้
ห้า -สอง (สร้อย ๒ พยางค์ มักลงท้ายด้วย นา แฮ เฮย เพื่อรับคำ ต่อคำ เชื่อมคำ )
ห้า- สอง
ห้า – สอง (สร้อย ๒ พยางค์ มักลงท้ายด้วย นา แฮ เฮย เพื่อรับคำ ต่อคำวเชื่อมคำ )
ห้า – สี่ (หากจะให้เกิดความไพเราะในการอ่านนิยมลงเสียงจัตวา)
๓. มีตำแหน่งสัมผัสตามเส้นโยง
๔. บังคับรูปวรรณยุกต์ เอก ๗ โท ๔ ตามตำแหน่งในแผนผัง

๕. กรณีที่ไม่สามารถหาพยางค์ที่มีรูปวรรณยุกต์ตามต้องการได้ให้ใช้คำเอกโทษคำโทโทษ

กวีโวหารที่ใช้ในโคลงสุภาษิตนฤทุมนาการ คือ เทศนาโวหาร เป็นคำสอน ซึ่งมีอยู่ ๒ แนวทางคือ
๑ . สอนให้ปฏิบัติในสิ่งที่ดี
๒ . สอนให้ละเว้นสิ่งที่ไม่ดี

  เนื้อหาสาระและคำศัพท์สำนวน โคลงสุภาษิตนฤทุมนาการ

นฤทุมนาการ แปลว่าไม่มีอาการเสียใจ

นฤ คือ ปราศจาก ทุมน = ทุ + มน ทุ แปลว่า ไม่ดี มน แปลว่า ใจ อาการ คือ สภาพกิริยา( นฤ + ทุ + มน + อาการ )
             โคลงสุภาษิตนฤทุมนาการมีบทนำ ๑ บท เนื้อเรื่อง ๑๐ บท  และบทสรุป ๑ บท   บทนำกล่าวว่า   ผู้รู้ได้ไตร่ตรองแล้วจึงกล่าวคำสอนเป็นแนวทางที่ควรประพฤติ ๑๐ ประการ     ชื่อว่า   ทศนฤทุมนาการ หมายถึง  กิจ ๑๐ ประการที่ผู้ประพฤติยังไม่เคยเสียใจ  ส่วนบทสรุปแนะนำว่า แนวทาง ๑๐ ประการนี้  ทุกคนควรรู้จักพิจารณา ถึงแม้จะประพฤติตามไม่ได้ครบถ้วน แต่ทำได้บ้างก็ยังดี

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s